Artykuł: Historia terapii genowejRecenzja: Mikrobiom najmniejsze organizmy, które rządzą światem
Historia terapii genowej
2018-06-15
Lata 70. XX wieku i wcześniejsze. W cenionym piśmie Science pojawił się pierwszy artykuł pod tytułem: Gene therapy for human genetic disease? Autorstwa Friedmanna i Roblina. Proponowano w nim możliwość użycia „egzogennego dobrego DNA” celem zastąpienia wadliwego DNA u chorych osób.

Lata 80. XX wieku
W 1984 roku zaprojektowano system wektorowy, który mógłby służyć do przenoszenia obcych genów do komórek ssaków

Lata 90. XX wieku
14 września 1990 roku, w Narodowym Instytucie Zdrowia, przeprowadzono pierwszy zabieg terapii genowej. Czternastoletni Ashanti DeSilva cierpiał z powodu zespołu SCID (ciężki niedobór odporności). Efekty były tymczasowe, ale okazały się być małym sukcesem.

Rozpoczęto prace nad terapią genową w leczeniu nowotworów.

W 1992 Claudio Bordignon użył po raz pierwszy hematopoetycznych komórek macierzystych jako wektorów w terapii genowej, aby leczyć choroby dziedziczne.

ROK 2000
Zmodyfikowana strategia terapii genowej w leczeniu nowotworów: zastosowano antysensowną/potrójną helisę anti IGF-I (zamiast antysensownego RNA IGF-I). Podejście to pokazało obiecujące rezultaty przeciwko sześciu nowotworom złośliwym: glejaka, raka wątroby, okrężnicy, prostaty, macicy i jajnika.


ROK 2002
Wykorzystano wektor wirusowy do leczenia anemii sierpowatej u myszy – celem było indukowanie produkcji „zdrowej” hemoglobiny. U ludzi stosowano hydroksymocznik, aby stymulować wytwarzanie hemoglobiny, ale było to rozwiązanie tymczasowe.

Naukowcy stworzyli liposomy o średnicy 25 nanometrów, które mogły służyć jako wektory i przenosić terapeutyczne DNA przez pory w błonie jądrowej.

ROK 2003
Po raz pierwszy wprowadzono geny do komórek mózgowych. Użyto w tym celu liposomów powleczonych glikolem polietylenowym, które w porównaniu to wektorów wirusowych są w stanie przekroczyć barierę krew-mózg.

Użyto krótkich fragmentów dwuniciowego RNA (siRNAs), aby przeprowadzić degradację RNA pewnych sekwencji w komórkach. Jeśli siRNA zostanie zaprojektowany tak, aby pasował do RNA z wadliwego genu, wówczas nieprawidłowy produkt białkowy tego genu nie zostanie wytworzony.


ROK 2006
Sukces terapii genowej w leczeniu dwóch dorosłych pacjentów chorych na przewlekłą chorobę ziarniakową (choroba sprzężona z chromosomem X).

Znalezienie sposobu na to, aby układ odpornościowy nie odrzucał nowo dostarczonych genów.

Użycie VRX496 w immunoterapii opartej na genach do leczenia HIV – wektor lentiwiralny dostarczał antysensowne geny przeciwko otoczce wirusa HIV.


ROK 2007, 2008 i 2009
Pierwsze próby wyleczenia choroby siatkówki.

Wrodzona ślepota Lebera to dziedziczna choroba spowodowana mutacją w genie RPE65. Wykorzystano wektor wirusowy celem dostarczenia prawidłowego genu do komórek.

Użycie wektora wirusowego celem wyleczenia adrenoleukodystrofii (wprowadzenie prawidłowej wersji genu ABCD1).

ROK 2010
We Francji podjęto próbę leczenia osiemnastoletniego pacjenta z dziedzicznymi zaburzeniami układu krwionośnego (beta-thalassemia – choroba, w której nie jest wytwarzana hemoglobina i pacjenci muszą się opierać o częste transfuzje krwi). Wykorzystano wektor wirusowy, aby wprowadzić do komórek gen kodujący ludzką beta-globinę.


ROK 2011
Wyleczenie infekcji wirusem HIV za pomocą wielokrotnego „przeszczepienia” hematopoetycznych komórek macierzystych z podwójną mutacją delta-32, która wyłącza receptor CCR5.

Wykorzystanie zmodyfikowanych genetycznie komórek T do leczenia przewlekłej białaczki limfatycznej (dwóch pacjentów wykazało znaczna poprawę w stanie zdrowia).

Terapia DNA plazmidowym celem leczenia choroby wieńcowej – próby.

Zarejestrowanie w Rosjii Neovasculgenu jako pierwszej klasy leku terapii genowej w leczeniu choroby tętnic obwodowych (dostarczenie genu kodującego VEGF, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego.


ROK 2012
Europejska Agencja Leków zaleciła zatwierdzenie terapii genowej w Europie i Stanach Zjednoczonych. Użycie preparatu zwanego Glybera miało na celu wyrównanie niedoboru lipazy lipoproteinowej, który może powodować ciężkie zapalenie trzustki. Komercyjnie wdrożono go pod koniec 2014 roku.


ROK 2013
Doniesienia o tym, że 3 z 5 pacjentów z ostrą białaczką limfatyczną było w remisji przez okres od pięciu miesięcy do 2 lat po terapii genowej ze zmodyfikowanymi komórkami T.

Przejście do Drugiej Fazy badań klinicznych u 250 pacjentów w kilku szpitalach celem zwalczania chorób serca. Terapię zaprojektowano tak, aby zwiększała poziom białka SERCA2, które poprawia funkcjonowanie mięśnia sercowego.

Obiecujące wyniki w leczeniu szóstki dzieci z ciężkimi chorobami dziedzicznymi z wykorzystaniem częściowo dezaktywowanego lentiwirusa niosącego prawidłowe wersje wadliwych genów.


ROK 2014
Sześciu pacjentów z choroideremią zostało poddanych terapii z wykorzystaniem wektora wirusowego niosącego kopię genu REP1. We wszystkich przypadkach zaobserwowano poprawę wzroku.

12 pacjentów z wirusem HIV poddano terapii genowej z wykorzystaniem wektora wirusowego niosącego mutację delta-32, która wyłącza receptor CCR5.

Kolejne próby leczenia anemii sierpowatej z wykorzystaniem terapii genowej.


ROK 2015
LentiGlobin BB305, lek stosowany do leczenia beta thalassemii zyskał status „przełomowego” od FDA – pacjenci byli w stanie zrezygnować z tak częstych transfuzji.

Małpom zakażonym wirusem HIV dostarczono zrekombinowany gen kodujący szeroko neutralizujące przeciwciało – komórki małp zaczęły je wytwarzać i zwalczać wirusa.

Dziewczynkę chorą na ostrą białaczkę limfatyczną leczono za pomocą zmodyfikowanych genetycznie komórek T (które niosły ze sobą specjalne nukleazy, zdolne do cięcia niektórych sekwencji DNA). Rok po terapii dziewczynka nadal była zdrowa.


ROK 2016
Zatwierdzono prawnie terapię genową o nazwie Strimvelis stosowaną do leczenia dzieci urodzonych z niedoborem deaminazy adenozyny, u których układ odpornościowy nie funkcjonuje prawidłowo.

Rozpoczęto próbę wykorzystania zmodyfikowanych komórek T u 10 dorosłych pacjentów z rakiem płuc. Z komórek za pomocą technologii CRISPR-Cas9 usunięto gen kodujący białko PD-1 spowalniające odpowiedź immunologiczną.


ROK 2017
Kolejne badania nad terapią genową w leczeniu anemii sierpowatej.

Zatwierdzono lek tisagenlecleucel do leczenia ostrej białaczki limfatycznej z zaburzoną ilością limfocytów B: modyfikuje się komórki T tak, aby atakowały komórki rakowe, celując dokładnie w białko CD19 powszechne w limfocytach B.

Opublikowano badania związane z wykorzystaniem wektora wirusowego z czynnikiem krzepnięcia krwi VIII w celu leczenia dziewięciu pacjentów z hemofilią typu A.

Zatwierdzono lek Luxturna w leczeniu wrodzonej ślepoty Lebera.

 


Czytaj więcej: Terapia genowa

Czytaj więcej: Obietnica skutecznego leczenia

KIM JESTEŚMY?

Fundacja Wspieramy.org
41-400 Mysłowice, ul. Hutnicza 10
KRS: 0000581489, NIP: 6342848742

Dane kontaktowe:
e-mail: fundacja@wspieramy.org

Informacje o fundacji
Fundacja powstała z inicjatywy firmy Polfendo,

CELE STATUTOWE FUNDACJI
1) Celem podstawowym jest działalność popularnonaukowa, wspieranie zdrowego stylu życia i popularyzacja profilaktyki prozdrowotnej.
2) Obok celu podstawowego działalnść Fundacji obejmuje również wspieranie swoich członków w trudnych chwilach związanych z leczeniem i rekonwalescencją.

Dziękujemy za pomoc i wsparcie przy realizacji projektów fundacji. Dziekujemy zarówno za pomoc finansową, materialną jak i pomoc bezpośrednią

DANE KONTAKTOWE

Genweb.pl - genetyka, zdrowie, styl życia
41-409 Mysłowice, ul. Hutnicza 10
tel: 601 602 100
e-mail: info@genweb.pl

FORMULARZ KONTAKTOWY
Jeżeli mają Państwo jakiekolwiek pytania dotyczące naszej oferty, zapraszamy do kontaktu telefonicznego, poprzez adres e-mail lub wypełniając poniższy formularz. Odpowiemy w możliwie krótkim czasie.