Artykuł: Historia terapii genowejRecenzja: Mikrobiom najmniejsze organizmy, które rządzą światem
Wybrane artykuły: Nawyki i zdrowie
Osteoporoza - cichy zabójca
2018-07-25
Osteoporoza i inne choroby kości to zjawisko złożone, w którym predyspozycje przeplatają się z wpływami środowiska. Osteoporoza rozwija się w organizmie bezobjawowo, nawet przez kilkanaście lat. Nazywana jest cichą złodziejką kości. Bardzo często o chorobie dowiadujemy się w momencie gdy jest już ona zaawansowana i dochodzi do złamania.

Dotyka coraz młodsze osoby. Nie można jej wyleczyć, należy zrobić więc wszystko aby skutecznie zapobiegać zrzeszotnieniu kości. Najlepsza profilaktyka to ruch i odpowiednio dobrana dieta.

Już minimum 15 minut dziennej ekspozycji na słońce (przynajmniej 18 % ciała odsłonięte, bez filtrów UV) wystarcza, aby organizm wyprodukował odpowiednią ilość witaminy D.

Dieta przy osteoporozie powinna być bogata w wapń i witaminę D. Każdego dnia potrzebujesz go ok. 1000 mg, czyli tyle, ile zawierają 3 szklanki mleka i 200 g chudego twarogu.

1) PRZYCZYNY CHOROBY

OSTEOPOROZA PIERWOTNA:

  1. okres przekwitania (niedobór estrogenu u kobiet i testosteronu u mężczyzn
  2. zaawansowany wiek
  3. mukowiscydoza

CZYNNIKI RYZYKA:

  1. uwarunkowania genetyczne
  2. szczupła budowa ciała
  3. dieta uboga w białko i wapń
  4. długie unieruchomienie
  5. picie alkoholu
  6. palenie papierosów
  7. niektóre leki (np. nasenne czy hormony tarczycy
  8. choroby współistniejące (np. cukrzyca, RZS, kamica nerkowa)
  9. niedobór witaminy D


2) OBJAWY CHOROBY

osteoporoza

  1. Bóle kości długich pod wpływem obciążęnia
  2. Obniżenie wzrostu (złamania kompensyjne kręgów)
  3. Ból kręgosłupa
  4. Garb starczy
  5. Złamania kości przy niewielkich urazach (szczególnie niebezpieczne kości udowej i kości ramieniowej)


3) DLACZEGO TAK SIĘ DZIEJE?


Osteoporoza i inne choroby kości to zjawisko złożone, w którym predyspozycje przeplatają się z wpływami środowiska. Osteoporoza rozwija się w organizmie bezobjawowo, nawet przez kilkanaście lat. Nazywana jest cichą złodziejką kości. Bardzo często o chorobie dowiadujemy się w momencie gdy jest już ona zaawansowana i dochodzi do złamania.

W czasie rozwoju choroby stopniowo zmniejsza się masa kostna i zachodzą zmiany w strukturze kości przez co stają się one coraz słabsze i bardziej podatne na złamania. Zdrowe kości podlegają ciągłej przebudowie i resorbcji pod wpływem osteoklastów. Pozwala to na szybkie dostarczenie składników mineralnych, zwłaszcza wapnia, na potrzeby całego organizmu, nie osłabiając wytrzymałości kości. Procesy te podlegają zmianom w zależności od wieku. Od urodzenia do około 25 roku życia przeważa budowanie kości dlatego w tym okresie następuje szybki wzrost ich masy. Zwiększa się też zawartość wapnia w kościach. Po 35 roku życia aktywniejsze stają się komórki kościogubne (osteoklasty) – dochodzi do postępującej utraty wapnia i osłabienia kości. Kości zaczynają tracić na wadze średnio niemal 1% masy rocznie. To trwa nieuchronnie aż do śmierci.

osteoporoza

Osteoporozy nie można wyleczyć. Należy więc zrobić wszystko, aby skutecznie zapobiegać zrzeszotnieniu kości. A najlepsza profilaktyka to ruch, szczególnie polecane są ćwiczenia rozciągające wykonywane regularnie oraz odpowiednio dobrana dieta.

4) ROLA WAPNIA I WITAMINY D W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY

WAPŃ - jego niedobór w organizmie przyspiesza rozwój osteoporozy.
Wnętrze przekrojonej kości do złudzenia przypomina gąbkę, dlatego tę część nazwano substancją gąbczastą. Otacza ją bardziej zwarta substancja – kość zbita. Ważnym składnikiem obu części jest siatka kolagenowa z kryształami soli wapnia. Gdy sieć kolagenowa staje się nieregularna, rzadka oraz maleje w niej zawartość związków wapnia, oznacza to spadek masy kostnej i rozwój osteoporozy. Kość staje się krucha, porowata, lekka. Obniża się gęstość tkanki kostnej i jej wytrzymałość, łatwo więc o złamania np. podczas upadku.

WITAMINA D - w diecie zapobiegającej osteoporozie obok wapnia nie może zabraknąć witaminy D.
Wapń jest budulcem kości. Witamina D zaś sprawia, że wapń lepiej się wchłania w jelicie cienkim i wzmacnia kości. Witamina D tworzy się w skórze pod wpływem promieni słonecznych UVB. Po przejściu przez wątrobę i nerki powstaje jej aktywna forma czyli witamina D3. Jeśli chcemy wpływać na jej poziom w organizmie spędzajmy codziennie choć półgodziny na słońcu z odsłoniętą skórą. Osobom starszym zaleca się dodatkowo suplementację witaminy D w połączeniu z witaminą K2mk7

5) ZAPOTRZEBOWANIE NA WAPŃ I WITAMINĘ D

  • Dieta przy osteoporozie powinna być bogata w wapń i witaminę D. Każdego dnia potrzebujesz go ok. 1000 mg, czyli tyle, ile zawierają 3 szklanki mleka i 200 g chudego twarogu. Jedz regularnie 4–5 posiłków dziennie. W każdym z nich powinien znaleźć się nabiał oraz owoce lub warzywa. W menu może pojawić się również pieczywo, najlepiej pszenne albo pełnoziarniste. Zawarte w nim witamina B6, miedź i cynk wspomagają rozwój kości.
  • Z jedzenia organizm przyswaja zaledwie 40 proc. wapnia – pod warunkiem że w organizmie jest dość witaminy D. Aż 60 proc. wapnia jest wydalane z moczem. To normalny proces, ale możemy korzystnie zmienić te proporcje.
  • Dzienne zapotrzebowanie na wapń wynosi:
    - do 10 roku życia – 800-1200 mg
    - 10-20 lat – 1200 mg
    - 21-65 lat – 1000 mg
    - po 65 roku życia – 1200-1500 mg
    - kobiety w ciąży i matki karmiące – 1200-1500 mg
    - kobiety po menopauzie – 1500 mg


6) CZEGO NALEŻY UNIKAĆ

  • mięso i wędliny, napoje gazowane typu cola – zawierają sporo fosforu, który w nadmiarze powoduje zwiększone wydalanie wapnia z organizmu wraz z moczem
  • sól kuchenna - pobudza wydalanie wapnia z moczem, co prowadzi do jego utraty z kości i sprawia, że są one bardziej kruche
  • tłuszcze nasycone (pochodzenia zwierzęcego) – smalec, masło, słonina, tłuste gatunki mięs, zwłaszcza wieprzowina – nadmiar tłuszczu zwiększa wydalanie wapnia z organizmu i obniża jego przyswajanie z przewodu pokarmowego, ponadto nasycone tłuszcze mogą wiązać wapń i witaminę D
  • olej słonecznikowy, sojowy i kukurydziany – mają dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6, które spożywane w nadmiarze wzmagają wytwarzanie prozapalnych cytokin, niekorzystnie wpływających na stan kości
  • alkohol - zwiększa wydalanie wapnia i magnezu z moczem, zmniejsza też ilość osteoblastów, powodując utratę masy kostnej i częstsze złamania kości
  • naturalna kawa, mocna herbata, czekolada, kakao, napoje typu cola lub energetyzujące - zawierają kofeinę, która powoduje utratę wapnia z kości, zwiększając ryzyko osteoporozy, ponadto zaburza działanie hormonów wpływających na metabolizm kostny i hamuje mineralizację kości.

7) CZEGO JESZCZE NALEŻY UNIKAĆ?

  • Niektóre jarzyny (np. szpinak, szczaw, rabarbar, botwinka) i używki (herbata, kawa czy kwaśne wino) obfitują w szczawiany. Substancje te wiążą w przewodzie pokarmowym wapń, obniżając jego wchłanianie.
  • Ogranicz jedzenie dużych ilości razowego chleba, który ma sporo fitynianów utrudniających przyswajanie wapnia.
  • Unikaj żywności wysoko przetworzonej oraz fast food


8) CO NALEŻY JEŚĆ?

  • posiłki najlepiej przygotowuj w domu, wybierając dania gotowane w wodzie lub na parze, duszone albo pieczone w folii aluminiowej. Niewskazane jest smażenie, pieczenie i duszenie w sposób tradycyjny – czyli z dodatkiem tłuszczu, bo jego nadmiar może przyczynić się do obniżania zawartości wapnia w organizmie, zwiększając ryzyko osteoporozy.
  • mleko i jego przetwory
  • owoce, rośliny strączkowe, warzywa, szczególnie kapustne: kapusta, brokuły, brukselka, jarmuż
  • ryby morskie (zwłaszcza jedzone ze szkieletem sardynki, szprotki)
  • orzechy, migdały, nasiona sezamu, maku i słonecznika
  • kasza gryczana i jaglana
  • przetwory zbożowe
  • oliwa, olej lniany i rzepakowy

9) PRODUKTY O NAJWIĘKSZEJ ZAWARTOŚCI WITAMINY D

PRODUKT

ZAWARTOŚĆ WITAMINY D

Węgorz świeży

1200 IU/100g

Śledź w oleju

808 IU/100 g

Gotowany/pieczony łosoś

540 IU/100 g

Śledź marynowany

480 IU/100 g

Ryby z puszki (tuńczyk, sardynki)

200 IU/100 g

Kaszki mleczno-ryżowe, mleczno-zbożowe

160-480 IU/100g tj. około 64-80/100ml

Gotowana/pieczona makrela

152 IU/100 g

Mleko modyfikowane > 1 roku

70-80 IU/100 g

Żółtko jaja

54 IU/100 g

Mleko następne

40-80 IU/100 g

Dorsz świeży

40 IU/100 g

Ser żółty

7,6 - 28 IU/100 g

Mleko krowie

1,2 - 4 IU/100 g

 

10) PRODUKTY O NAJWIĘKSZEJ ZAWARTOŚCI WAPNIA

PRODUKT

ZAWARTOŚĆ WITAMINY D

parmezan (30 g)

336 mg

mleko (szklanka)

300 mg

sok pomarańczowy z dodatkiem wapnia (szklanka)

300 mg

makrela z puszki z ośćmi (85 g)

263 mg

jogurt chudy (115 g)

225 mg

łosoś z puszki z ośćmi (85 g)

191 mg

kalarepa gotowana (85 g)

179 mg

suszone figi (5 sztuk)

135 mg

serek sojowy tofu (115 g)

118 mg

brokuły gotowane (85 g)

88 mg

fasola z puszki (170 g)

80 mg

biała fasola gotowana (85 g)

45 mg

 

KIM JESTEŚMY?

Fundacja Wspieramy.org
41-400 Mysłowice, ul. Hutnicza 10
KRS: 0000581489, NIP: 6342848742

Dane kontaktowe:
e-mail: fundacja@wspieramy.org

Informacje o fundacji
Fundacja powstała z inicjatywy firmy Polfendo,

CELE STATUTOWE FUNDACJI
1) Celem podstawowym jest działalność popularnonaukowa, wspieranie zdrowego stylu życia i popularyzacja profilaktyki prozdrowotnej.
2) Obok celu podstawowego działalnść Fundacji obejmuje również wspieranie swoich członków w trudnych chwilach związanych z leczeniem i rekonwalescencją.

Dziękujemy za pomoc i wsparcie przy realizacji projektów fundacji. Dziekujemy zarówno za pomoc finansową, materialną jak i pomoc bezpośrednią

DANE KONTAKTOWE

Genweb.pl - genetyka, zdrowie, styl życia
41-409 Mysłowice, ul. Hutnicza 10
tel: 601 602 100
e-mail: info@genweb.pl

FORMULARZ KONTAKTOWY
Jeżeli mają Państwo jakiekolwiek pytania dotyczące naszej oferty, zapraszamy do kontaktu telefonicznego, poprzez adres e-mail lub wypełniając poniższy formularz. Odpowiemy w możliwie krótkim czasie.